Doğum izni dilekçesi, hamile işçinin doğumdan önce ve sonra kullanacağı analık izniyle sonraki haklarını işverene yazılı bildirdiği metindir. Bu yazıda üç ayrı dilekçe örneği yer alıyor. Birincisi doğum izni, ikincisi doğum sonrası yarım çalışma, üçüncüsü altı aya kadar ücretsiz izin içindir.
Tüm haklar 4857 sayılı İş Kanunu m.74’te düzenlenmiştir.[1] Sürelerin ayrıntısı ve ücret konusu için doğum izni kaç gün rehberine bakabilirsiniz. Aşağıdaki dilekçeleri, kutuları doldurarak kendi bilgilerinizle hazırlayabilirsiniz.
Doğum tarihi yaklaşan işçi, izne ayrılmadan önce durumu işverene yazılı bildirir. Dilekçeye gebeliği ve tahmini doğum tarihini gösteren sağlık belgesi eklenir. Aşağıdaki örnek bu amaçla kullanılabilir.
Alanları doldurun, dilekçe metni aşağıda kendiliğinden güncellenir. Bilgileriniz tarayıcınızda kalır, sunucuya gönderilmez.
Doğum İzni Dilekçesi Hangi Haklar İçin Verilir?
Doğumla ilgili üç ayrı hak vardır. Her biri için ayrı bir bildirim yapmak, hangi tarihte neyi kullanacağınızı netleştirir. Aşağıdaki tablo kanundaki süreleri gösteriyor.
| Hak | Süre |
|---|---|
| Doğum izni (analık hali izni) | Doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta, toplam 24 hafta |
| Çoğul gebelikte doğum izni | Doğum öncesi süreye 2 hafta eklenir |
| Doğum sonrası ücretsiz izin | 24 haftalık sürenin ardından altı aya kadar |
| Doğum sonrası yarım çalışma | Birinci doğumda 60, ikincide 120, sonrakilerde 180 gün |
Yarım çalışmada çoğul doğumda bu sürelere otuzar gün eklenir. Çocuğun engelli doğması halinde süre 360 gündür. Çoğul gebelikte ücretsiz izin yirmi altı haftalık sürenin ardından başlar.
Madde 74’ün hükümleri iş sözleşmesiyle çalışan, Kanun kapsamında olan veya olmayan her işçiye uygulanır. İşyerinin büyüklüğü ya da kıdem süresi hakkı ortadan kaldırmaz. Güncel metinde doğum sonrası süre on altı haftadır.
Doğum İzni Dilekçesi Örneği
Doktor onayıyla doğumdan önceki iki haftaya kadar çalışma, kanunun kadın işçiye tanıdığı bir seçenektir. Bu seçenek işçinin isteğine bağlıdır ve işveren bunu dayatamaz. Çalışılan süreler doğum sonrası sürelere eklenir.
Doğum Sonrası Yarım Çalışma Dilekçesi Örneği
Doğum sonrası analık izninin bitiminden itibaren işçi, çocuğunun hayatta olması kaydıyla haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin isteyebilir. Kalan yarısında çalışmaya devam eder. Hak, doğum yapan kadın işçiye ve üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçiye tanınır.
Bu süre içinde süt izni hükümleri uygulanmaz. Dilekçeye kullanmak istediğiniz gün sayısını yazarken doğumun sırasını göz önüne alın. Koşulların tamamı doğum sonrası yarım çalışma yazısında anlatılıyor.
Alanları doldurun, dilekçe metni aşağıda kendiliğinden güncellenir. Bilgileriniz tarayıcınızda kalır, sunucuya gönderilmez.
Doğum Sonrası Ücretsiz İzin Dilekçesi Örneği
Kanun, kadın işçiye isteği halinde yirmi dört haftalık sürenin tamamlanmasından sonra altı aya kadar ücretsiz izin verir. Çoğul gebelikte bu süre yirmi altı haftalık sürenin ardından başlar. Bu izin üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen işçiye de verilir.
İzin süresi yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz. Ücretsiz izinlerin genel şartları ücretsiz izin şartları yazısında anlatılıyor.
Alanları doldurun, dilekçe metni aşağıda kendiliğinden güncellenir. Bilgileriniz tarayıcınızda kalır, sunucuya gönderilmez.
Kanun, yarım çalışma ile altı aylık ücretsiz iznin birlikte ya da art arda kullanılıp kullanılamayacağını açıkça yazmaz. Bu yüzden dilekçede hangi hakkı hangi tarihlerde kullanmak istediğinizi belirtin. İşverenle yazılı uzlaşma sağlamak ileride çıkabilecek tartışmaları önler.
Dilekçeye Eklenecek Belgeler
Her dilekçe için ek belge farklıdır. Aşağıdaki belgeler çoğu işyerinde istenir.
- Doğum izni için gebeliği ve tahmini doğum tarihini gösteren sağlık belgesi
- Doğum sonrası talepler için doğum belgesi ya da nüfus kayıt örneği
- Çocuğun engelli doğması halinde durumu gösteren sağlık raporu
- Evlat edinme halinde çocuğun aileye teslim edildiğini gösteren belge
- Dilekçenin işveren tarafından imzalanmış nüshası
Doğum İzni Dilekçesi Yazarken Dikkat Edilecekler
Her hak için ayrı dilekçe vermek en açık yoldur. Dilekçelerde izin tarihlerini gün, ay ve yıl olarak tam yazın. Doğum sonrası talepleri analık izni bitmeden vermek zaman kaybını önler.
Sürelerde tahmin yürütmeyin. Doğumun sırası, çoğul olup olmaması ve çocuğun sağlık durumu süreyi değiştirir. Emin değilseniz kanun metnine ve işvereninizin yazılı bilgisine başvurun.
Bu örnek genel bilgi amaçlıdır; olayınızın ayrıntılarına göre değiştirilmelidir. Kanun metnine 4857 sayılı İş Kanunu sayfasından ulaşılabilir.
Doğum İzni Dilekçesi Sonrası Süreç
İşveren dilekçeyi kabul ettiğinde izin tarihleri yazılı olarak kayda geçer. Doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadığınız günler yıllık izin hakkınızın hesabında çalışılmış gibi sayılır.[2]
Doğum izni sırasında ücret ve SGK ödeneği konuları doğum izni kaç gün rehberinde anlatılıyor. Süt izni için süt izni yazısına bakabilirsiniz. Sürelerinizi kendi tarihlerinize göre görmek için doğum izni hesaplama aracı kullanılabilir.
Hamilelik ve doğum, feshe geçerli neden sayılmaz. İşten çıkarılan işçinin haklarını hamile işçinin işten çıkarılması yazısında bulabilirsiniz. Hamilelik dönemindeki diğer haklar için hamile işçinin hakları yazısı kullanışlıdır.
Doğum İzni Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Doğum izni dilekçesiyle ilgili en çok gelen sorular aşağıda yanıtlandı.
Doğum izni için dilekçe vermek zorunlu mu?
Kanun doğum izni için özel bir şekil şartı koymaz. Yazılı bildirim ve sağlık belgesi, izin tarihlerini ispat etmek bakımından en sağlıklı yoldur.
Doğum izni ne zaman başlar?
Doğum izni, doğumdan sekiz hafta önce başlar. Çoğul gebelikte bu süre on haftadır. Uygulamada başlangıç, sağlık belgesindeki tahmini doğum tarihine göre belirlenir.
Doğuma kadar çalışmaya devam edebilir miyim?
Sağlık durumunuz uygunsa ve doktor onaylarsa, doğumdan önceki iki haftaya kadar işyerinde çalışabilirsiniz. Bu seçenek isteğinize bağlıdır. Çalıştığınız süreler doğum sonrası sürelere eklenir.
Yarım çalışma ile ücretsiz izni birlikte kullanabilir miyim?
Kanun iki hakkın birlikte ya da art arda kullanılıp kullanılamayacağını açıkça yazmaz. Dilekçede hangi hakkı hangi tarihlerde kullanacağınızı belirtmek ve işverenle yazılı uzlaşmak gerekir.
Doğum sonrası ücretsiz izin yıllık izni etkiler mi?
Altı aya kadar ücretsiz izin süresi yıllık izin hakkının hesabında dikkate alınmaz. Doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadığınız günler ise çalışılmış gibi sayılır.
Baba da bu hakları kullanabilir mi?
Doğumda ya da doğum sonrasında annenin ölümü halinde kullanılamayan süreler babaya kullandırılır. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçi yarım çalışmadan yararlanır. Babalık izni ise ayrı bir haktır ve babalık izni yazısında anlatılıyor.
Kaynaklar