Bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi, iş davasında mahkemenin yaptırdığı hesap raporunda eksik, hatalı ya da belirsiz gördüğünüz noktaları mahkemeye bildirdiğiniz yazıdır. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla mesai gibi alacaklarda dava çoğunlukla bilirkişi raporuna göre sonuçlanır. Bu yüzden itiraz, davanın seyrini değiştirebilir.
Dayanak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.281’dir.[1] Bu yazıda süre, itiraz sebepleri ve hazır bir dilekçe metni yer alıyor. Davaya konu alacak türleri için işçilik alacakları rehberine bakabilirsiniz. Aşağıdaki dilekçeyi, kutuları doldurarak kendi bilgilerinizle hazırlayabilirsiniz.
Dilekçede mahkemenin adı, dosya numarası, taraflar ve rapor tarihi bulunmalıdır. İtirazlar numaralı maddeler halinde yazılır. Aşağıdaki örnekte parantez içindeki açıklamalar sizin raporunuza uyan maddeleri seçmeniz içindir.
Alanları doldurun, dilekçe metni aşağıda kendiliğinden güncellenir. Bilgileriniz tarayıcınızda kalır, sunucuya gönderilmez.
Bilirkişi Raporuna İtiraz Süresi Kaç Gündür?
Taraflar, bilirkişi raporunun kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkemeye başvurur. Bu başvuruda raporda eksik gördükleri hususların tamamlattırılmasını, belirsiz hususlarda açıklama yapılmasını ya da yeni bilirkişi atanmasını isteyebilirler.
İtirazın bu süre içinde hazırlanması çok zor ya da imkansızsa mahkeme ek süre verebilir. Özel veya teknik bir çalışma gerekiyorsa da aynı yol açıktır. Ek süre bir defaya mahsustur ve iki haftayı geçemez.
İki haftalık süre tebliğ tarihinden başlar. Tebliğ tarihini rapor evrakının zarfından ya da elektronik tebligat kaydından kontrol edin. Süreyi kaçırmamak için dilekçeyi erken hazırlamak gerekir.
Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi Kime Verilir?
Bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi, davanın görüldüğü iş mahkemesine verilir. Dosya numarası ve mahkemenin adı dilekçenin başında yer alır. Dava devam ediyorsa itiraz, dosyadaki rapor tebliğ edildikten sonra o dosyaya sunulur.
İş mahkemesinin görev ve yetkisi dava açılırken belirlenmiştir. Bu konuyu iş mahkemesi görev ve yetki yazısında anlattık. Rapor hakkında itiraz için yeni bir mahkemeye başvurulmaz.
Raporun Hangi Noktalarına İtiraz Edilebilir?
İtirazın etkili olması için rapordaki hataların somut olarak gösterilmesi gerekir. Genel ifadeler mahkemeyi ikna etmez. Rapor ile dosya arasındaki çelişki tek tek yazılmalıdır.
- Çalışma süresi ve işe giriş ile çıkış tarihlerinin yanlış alınması
- Gerçek ücretin ya da giydirilmiş ücretin hatalı belirlenmesi
- Haftalık çalışma saatinin ve ara dinlenmelerin açıklanmadan hesaplanması
- Fazla çalışma ücretinin dönem ücretiyle değil son ücretle hesaplanması
- Yapılan ödemelerin yanlış mahsup edilmesi ya da hiç mahsup edilmemesi
- Zamanaşımı ve hakkaniyet indiriminin gerekçesiz uygulanması
Bilirkişi yalnızca özel veya teknik bilgiyi gerektiren konularda görüş bildirir. Hakimin yapması gereken hukuki nitelendirmeyi yapamaz. Rapor bu sınırı aşmışsa bunu da dilekçede belirtmek gerekir.[2]
Fazla mesai hesabına itirazda kayıtlar ve tanık beyanları belirleyicidir. Fazla çalışmanın nasıl ispatlandığını fazla mesai ödenmezse ne yapılır yazısında bulabilirsiniz. Kıdem tazminatında hesabın ücret tarafı için kıdem tazminatına esas ücret yazısı faydalıdır.
Mahkeme İtiraz Üzerine Ne Yapar?
Mahkeme itirazı değerlendirir ve duruma göre üç yoldan birini seçer. Bilirkişiden yeni sorular hazırlayarak ek rapor alabilir. Bilirkişiyi duruşmaya çağırıp sözlü açıklama yapmasını da isteyebilir.
Gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla yeniden inceleme de yaptırır. İtiraz bu seçeneklerden birini zorunlu kılmaz, ancak somut ve gerekçeli bir itiraz mahkemeyi harekete geçirir.
Hakim, bilirkişinin görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir.[3] Yani rapor mahkemeyi bağlamaz. Bu nedenle itirazda dosyadaki diğer delillere de atıf yapmak gerekir.
Yargıtay Kararında Denetime Elverişli Olmayan Rapor
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, fazla mesai hesabına ilişkin bir bilirkişi raporunu değerlendirirken raporun hangi ölçütleri taşıması gerektiğini şu sözlerle belirtmiştir.
“Fazla mesai hesabının günlük çalışma saati belirlenip ara dinlenmeler gösterilerek haftalık olarak belirtilip buna göre hesaplanması gerekirken denetlenemeyen bilirkişi raporunun esas alınarak hüküm kurulması hatalıdır.”
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2015/4858 K.2016/18266, 20.10.2016[4]
Olayda mahkeme, işyerine giriş çıkış kayıtlarını içeren bir CD incelemesine dayanan bilirkişi raporuyla fazla mesai ücretine hükmetmişti. Daire raporu denetime elverişli bulmadı ve kararı bozdu. Karar oybirliğiyle verildi.
Aynı kararda fazla çalışma ücretinin ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerektiği de belirtilmiştir. Fazla çalışmanın yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması halinde ise takdiri indirim yapılmadığı ifade edilmiştir. İtirazda bu ilkelere dayanmak mümkündür.
Hakkaniyet indirimi için işçilik alacaklarında hakkaniyet indirimi yazısına bakabilirsiniz. Zamanaşımı itirazının hesaba yansıması için işçilik alacaklarında zamanaşımı yazısı kullanışlıdır.
Dilekçeye Eklenecek Belgeler
Bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinin gücünü artıran belgeler vardır. Belgelerin hangi iddiayı desteklediği açıkça yazılmalıdır. Aşağıdakiler sık kullanılır.
- Bilirkişi raporunun tebliğ tarihini gösteren evrak
- SGK hizmet dökümü ve ücret bordroları
- Banka hesap hareketleri ve ödeme dekontları
- Kendi hesaplama tablonuz ve varsa mali müşavir görüşü
- İş sözleşmesi, puantaj ve işyeri giriş çıkış kayıtları
Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi Yazarken Dikkat Edilecekler
Bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde her itiraz için raporun hangi bölümünün hatalı olduğunu belirtin. Doğru kabul ettiğiniz rakamı da yazın. Somut rakam içeren itiraz, mahkemenin hatayı görmesini kolaylaştırır.
İtirazı süre içinde ve dosyaya girecek biçimde verin. Dilekçenin onaylı bir nüshasını saklayın. Duruşmada rapor ve itirazlarınız hakkında sözlü açıklama yapmaya hazırlıklı olun.
Hesabı kendi başınıza kontrol etmek istiyorsanız tüm işçi alacakları hesaplama ve fazla mesai hesaplama araçlarını kullanabilirsiniz. Bu örnek genel bilgi amaçlıdır; olayınızın ayrıntılarına göre değiştirilmelidir.
Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi Sonrası Süreç
Mahkeme ek rapor alırsa ya da yeni bilirkişi görevlendirirse yeni rapor taraflara tebliğ edilir. Bu raporu da dikkatle inceleyip gerekiyorsa itiraz etmek gerekir. Rapor tamamlandığında mahkeme diğer delillerle birlikte kararını verir.
Karar sonrası kanun yolu başvuru süreleri ayrıca hesaplanır. Bu nedenle karar tebliğ edildiğinde süreleri hemen kontrol etmek gerekir. Kıdem tazminatının temel hesabı için kıdem tazminatı yazısına bakılabilir.
Kanun metnine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu sayfasından ulaşılabilir.
Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Bilirkişi raporuna itirazla ilgili en çok gelen sorular aşağıda yanıtlandı.
Bilirkişi raporuna itiraz süresi ne kadardır?
Rapor taraflara tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde itiraz edilir. İtirazın hazırlanması çok zorsa ya da özel bir çalışma gerektiriyorsa mahkeme bir defaya mahsus, en çok iki hafta ek süre verebilir.
Bilirkişi raporu hakimi bağlar mı?
Hayır. Hakim, bilirkişinin görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir. Rapor güçlü bir delildir ama tek başına bağlayıcı değildir.
İtiraz üzerine mahkeme yeni bilirkişi atamak zorunda mı?
Hayır. Mahkeme ek rapor alabilir, bilirkişiyi duruşmada dinleyebilir ya da yeni bilirkişi görevlendirebilir. Hangi yolun seçileceği itirazın gerekçesine ve dosyaya bağlıdır.
Bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi nereye verilir?
Dilekçe, davanın görüldüğü iş mahkemesine ve ilgili dosyaya verilir. Dilekçenin başında mahkemenin adı ve dosya numarası yer alır. Onaylı bir nüshasını saklamak ileride ispat kolaylığı sağlar.
Bilirkişi raporuna itiraz için avukat şart mı?
Madde 281 itiraz için avukat zorunluluğu öngörmez. Ancak hesap hataları teknik olduğundan itirazı somut ve gerekçeli yazmak önemlidir. Dosyanın niteliğine göre hukuki destek almak yararlı olabilir.
İtiraz dilekçesine hesaplama tablosu eklenebilir mi?
Evet. Kendi hesabınızı gösteren tablo, rapordaki farkı somutlaştırır. Tablodaki ücret, süre ve çalışma saati bilgileri dosyadaki belgelerle uyumlu olmalıdır.
Kaynaklar