Yıllık izin cumartesi sorusunun kısa yanıtı şudur. Hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Cumartesi ise işyerinde hafta tatili olarak belirlenmemişse izin günü sayılır.[1]
Bu yazıda yıllık izinde cumartesi ve pazar günlerinin, resmi tatillerin ve raporlu günlerin nasıl değerlendirildiği anlatılıyor. İznin genel çerçevesi için yıllık ücretli izin alacağı rehberine bakabilirsiniz.
Yıllık İzin Cumartesi Günü Sayılır mı?
İş Kanunu, yıllık izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günlerinin izin süresinden sayılmayacağını söyler. Kanunda cumartesi günü adıyla geçen bir istisna yoktur. Bu yüzden her şey cumartesinin işyerinde ne olarak belirlendiğine bağlıdır.
Hafta tatili, yedi günlük zaman dilimi içinde verilen kesintisiz en az yirmi dört saatlik dinlenmedir.[2] Uygulamada bu gün pazardır. Haftalık çalışma süresi ise aksi kararlaştırılmamışsa haftanın çalışılan günlerine eşit bölünür.[3]
Üç ayrı durum ortaya çıkar.
- Cumartesi çalışılan bir iş günüyse izin gününden sayılır
- Cumartesi çalışılmıyor ama sözleşmede yalnızca dinlenme günü olarak yazılıysa yine izin gününden sayılır
- Cumartesi sözleşmede açıkça hafta tatili olarak belirlenmişse izin gününden sayılmaz
Yıllık izin cumartesi hesabında en çok karıştırılan nokta ikinci maddedir. İşçi cumartesi günü çalışmadığı için o günü tatil sanır. Oysa yalnızca çalışılmayan olmak, o günü kanuni hafta tatili yapmaz.
Yıllık İzin Cumartesi ve Pazar Günlerini Kapsar mı?
Pazar günü çoğu işyerinde hafta tatili olduğu için yıllık izin süresinden sayılmaz. İzin pazar gününe rastlıyorsa o gün izin hakkından düşülmez. İşçi pazar günü dinlenir ve izin bir gün daha uzar.
Yıllık izin cumartesi için sonuç, işyerindeki düzene göre değişir. İş sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde cumartesi ve pazar hafta tatili olarak yazılmışsa her ikisi de izin süresinden sayılmaz. Böyle açık bir hüküm yoksa cumartesi izin gününden sayılır.
İşyerinde cumartesi günü çalışılmıyor olması, o günü tek başına hafta tatili yapmaz. Bu konuda iş sözleşmesindeki ve varsa toplu iş sözleşmesindeki hükümlere bakılır.
Hafta Tatili ve Resmi Tatiller Yıllık İzne Dahil mi?
Ulusal bayram ve genel tatil günleri de izin süresine rastlarsa izin gününden sayılmaz. Yönetmelik aynı kuralı tekrar eder.[4] Bu günler izin süresine eklenir ve işçi dönüş tarihini buna göre hesaplar.
İşçinin bu günler için ayrıca ücret alma hakkı da vardır. Yıllık izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir.[5] Yani izin ücretine ek olarak bu günlerin ücreti de hesaplanmalıdır.
Ulusal bayram ve genel tatil günleri 2429 sayılı Kanunda sayılır. Dini bayramlar her yıl değişen tarihlerde yapıldığı için izin dönüş tarihi yıldan yıla farklı çıkar. Genel tatilde çalışılırsa ücretin nasıl hesaplanacağı resmi tatilde çalışma ücreti yazısında anlatılıyor.
5 Gün ve 6 Gün Çalışma Düzeninde İzin Günü Nasıl Sayılır?
Çalışma düzeni, yıllık izin cumartesi sayımını ve izin bitiş tarihini doğrudan etkiler. Aşağıdaki örneklerde üç haftalık dönem içinde bayram ve genel tatil bulunmadığı varsayılmıştır. Örnekler, on dört günlük izin hakkının pazartesi günü başladığı durum içindir.
- 6 gün çalışma düzeninde pazartesiden cumartesiye kadar olan günler sayılır, pazar sayılmaz. İzin üçüncü haftanın salı günü biter ve çarşamba günü işbaşı yapılır
- 5 gün çalışma düzeninde cumartesi hafta tatili olarak yazılmamışsa sonuç aynıdır. Cumartesi sayıldığı için izin yine üçüncü haftanın salı günü biter
- 5 gün çalışma düzeninde cumartesi ve pazar sözleşmede hafta tatili olarak yazılmışsa izin üçüncü haftanın perşembe günü biter ve cuma günü işbaşı yapılır
Yıllık izin cumartesi ve pazar sayımı, izin bitiş tarihini iki üç gün kaydırabilir. Bu yüzden dönüş tarihinin izin kayıt belgesine yazdırılması uyuşmazlığı önler.
İzin günlerini kendi iş yılınız için gün gün saymak istiyorsanız yıllık izin süresi hesaplama aracından yararlanabilirsiniz. İzin süresinin kendisi hizmet yılına göre belirlenir. Bir yıldan beş yıla kadar olanlara on dört günden, beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara yirmi günden, on beş yıl ve fazlası olanlara yirmi altı günden az izin verilemez.[6]
Rapor Yıllık İzne Denk Gelirse Ne Olur?
Raporlu günler iki ayrı yönden yıllık izinle ilişkilidir. Birincisi izin hakkının kazanılmasıdır. İşçinin kaza veya hastalık nedeniyle işine gidemediği günler izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır, ancak kanunda bir üst sınır vardır.[7]
İkincisi, iznin kullanılmasıdır. İşverenin yıl içinde verdiği diğer ücretli ve ücretsiz izinler ile dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez. Yani raporlu ya da dinlenme izinli geçen günler yıllık izin yerine sayılamaz.
Yıllık izin sırasında rapor alınması ayrı bir sorundur. Kanun bu durumu açıkça düzenlemez. Raporlu günlerin izin sayılıp sayılmayacağı işyeri uygulamasına ve dosyadaki delillere göre değişebilir.
Böyle bir durumda işçi raporu hemen işverene bildirmeli ve izin kayıt belgesine yazdırmalıdır. Rapor tarihleri ile izin tarihleri çakışıyorsa iki belgenin birlikte saklanması gerekir. Hak kaybı yaşandığını düşünen işçi, arabuluculuk ve dava yolunu kullanabilir.
Yıllık İzin Cumartesi Hesabı Yanlışsa İşçi Ne Yapmalı?
İzin süresi yanlış hesaplanmışsa önce izin kayıt belgesine bakılır. İşveren her işçi için yıllık izin kayıt belgesi tutmak zorundadır.[8] Belgede izne çıkış ve işbaşı tarihleri yazılıdır.
- İzin dilekçesinde başlangıç ve dönüş tarihlerini açıkça yazın
- Sözleşmenizde cumartesinin nasıl yazıldığına bakın
- İzin kayıt belgesindeki gün sayısını kendi hesabınızla karşılaştırın
- Eksik gün varsa yazılı olarak işverenden düzeltme isteyin
İşveren eksik gün konusunda ısrar ederse bu günler kullandırılmamış izin olarak kalır. Ücret alacağı işten ayrılırken ya da sonrasında istenebilir. Ayrıntılar yıllık izin kullandırılmaması halinde ne olur yazısında yer alıyor.
Yargıtay Kararında Cumartesi ve Yıllık İzin
Bir toplu iş sözleşmesi uyuşmazlığında Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, cumartesinin yıllık izin hesabındaki yerini değerlendirmiştir. Sözleşmede cumartesi günü işçilerin dinlendirileceği, pazar gününün ise hafta tatili olduğu yazılıdır ve işçi cumartesi günlerinin izin süresinden düşülemeyeceğinin tespitini istemiştir.
Daire, kendi uygulamasını şu sözlerle aktarmıştır.
“Cumartesi günü hafta tatili olarak da kararlaştırılabilir. Bireysel veya toplu iş sözleşmeleriyle cumartesi ve pazar günleri hafta tatili günü olarak belirlenmişse, İş Kanunu’nun 56/5. maddesi gereği her iki gün yıllık izin sürelerinden sayılmaz.”
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2021/897 K.2021/5272, 02.03.2021[9]
Daire, olayda sözleşmenin cumartesiyi hafta tatili olarak adlandırmadığını ve izin hesabında ek bir düzenleme içermediğini saptamıştır. İşçi lehine verilen kararı bu nedenle oybirliğiyle bozmuştur. Kural olarak cumartesinin iş günü olduğunu da vurgulamıştır.
Kararın pratik sonucu açıktır. Yıllık izin cumartesi hesabında günün izin süresinden düşülebilmesi için sözleşmede hafta tatili olarak yazılması gerekir, çalışılmıyor olması yeterli değildir. Güncel kararlara Yargıtay karar arama sayfasından ulaşılabilir.
Yıllık İzin Cumartesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Yıllık izin ve cumartesi konusunda en çok sorulanlar aşağıda yanıtlandı.
Yıllık izinde cumartesi ve pazar günleri sayılır mı?
Pazar hafta tatili olduğu için sayılmaz. Cumartesi ise sözleşmede hafta tatili olarak belirlenmemişse izin gününden sayılır. Cumartesi de hafta tatili yazılmışsa her iki gün izin süresinden düşülmez.
Cumartesi çalışmıyorsam yıllık izne dahil olur mu?
Cumartesi günü çalışmamak, o günü otomatik olarak hafta tatili yapmaz. Sözleşmede cumartesi açıkça hafta tatili olarak yazılmamışsa izin süresine dahil edilir. Sözleşmenizdeki hükümlere bakmanız gerekir.
Resmi tatil yıllık izin gününden sayılır mı?
Hayır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Bu günlerin ücreti de yıllık izin ücretine ek olarak ayrıca ödenir.
14 günlük yıllık izin kaç takvim gününe denk gelir?
Süre, izin döneminde kaç hafta tatili ve resmi tatil bulunduğuna göre değişir. Pazartesi başlayan on dört günlük izinde pazarlar sayılmadığı için izin yaklaşık üç hafta sürer. Bayram varsa dönüş tarihi daha da ileri gider.
İzin sırasında rapor alırsam ne olur?
Kanun bu durumu açıkça düzenlemez. İşverenin verdiği hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez. Raporu hemen işverene bildirip izin kayıt belgesine işlettirmeniz uyuşmazlığı azaltır.
İşveren izin günlerimi eksik hesaplarsa ne yapabilirim?
Önce izin kayıt belgesini ve sözleşmenizi inceleyin. Eksik günü yazılı olarak işverenden isteyin. Sonuç alamazsanız ücret alacağı için arabuluculuk ve dava yolu açıktır.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.56 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.46 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.63 ↩
- Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.6 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.57 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.53 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.55 ↩
- Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.20 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2021/897 K.2021/5272, 02.03.2021 ↩