İhbar tazminatı hesaplama, işçinin kıdemine göre belirlenen ihbar süresinin giydirilmiş brüt ücretle çarpılmasıyla yapılır. Süre altı aydan az çalışmada 2 hafta, altı ay ile bir buçuk yıl arasında 4 hafta, bir buçuk ile üç yıl arasında 6 hafta, üç yıldan fazla çalışmada 8 haftadır. Brüt tutardan gelir vergisi ve damga vergisi kesilir.[1]
Aracı kullanmak için giriş ve çıkış tarihinizi, son brüt ücretinizi ve yan haklarınızı girin. Bordronuzdaki bu yılki kümülatif vergi matrahını da yazarsanız gelir vergisi daha gerçekçi çıkar.
Dayanak: 4857 s. İş Kanunu m.17, 193 s. Gelir Vergisi Kanunu m.103. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; dosyanızın ayrıntıları tutarı değiştirebilir.
İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
İş sözleşmesini fesheden taraf, karşı tarafa önceden bildirim yapmak zorundadır. İşveren bu süreyi tanımadan işçiyi işten çıkarırsa, süreye ait ücreti ihbar tazminatı olarak öder. Hesap şu sırayla yapılır:
- Çalışma süresine göre ihbar süresi bulunur.
- Son aylık brüt ücrete düzenli yan hakların aylık karşılığı eklenerek giydirilmiş brüt ücret çıkarılır.
- Günlük giydirilmiş ücret (aylık ÷ 30) ihbar süresindeki gün sayısıyla çarpılır.
- Brüt tutardan gelir vergisi ve damga vergisi düşülerek net tutara ulaşılır.
Formül: İhbar tazminatı = Giydirilmiş aylık brüt ücret ÷ 30 × 7 × ihbar haftası. İhbar tazminatında kıdem tazminatındaki gibi bir tavan uygulanmaz.
İhbar Süreleri Tablosu
| Çalışma süresi | İhbar süresi |
|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta |
| 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta |
Bu süreler en azdır; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir, azaltılamaz.
İhbar Tazminatı Brüt mü Net mi Ödenir?
İhbar tazminatı brüt olarak hesaplanır ve işçiye kesintilerden sonra net olarak ödenir. Kıdem tazminatından farklı olarak gelir vergisine tabidir; vergi, işçinin o yıl içinde oluşan kümülatif matrahına göre yüzde 15’ten başlayan dilimlerle hesaplanır. Ayrıca binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir. SGK primi kesilmez.[2]
Yıl içinde ne kadar geç işten çıkarıldıysanız kümülatif matrah o kadar yüksek olur ve vergi dilimi de yükselebilir. Bu nedenle aynı brüt tutarın net karşılığı ocak ve kasım aylarında farklı çıkabilir.
İhbar Tazminatı Hesaplama Örneği
1 Mart 2021’de işe başlayıp 31 Ağustos 2026’da ihbar süresi verilmeden işten çıkarılan, son brüt ücreti 40.000 TL ve yıllık yol-yemek yardımı 36.000 TL olan bir işçi düşünelim.
- Çalışma süresi 5 yıl 5 ay 30 gün olduğu için ihbar süresi 8 hafta (56 gün)
- Giydirilmiş aylık brüt ücret: 43.000 TL
- Brüt ihbar tazminatı: 43.000 ÷ 30 × 56 = 80.266,67 TL
- Bu yılki kümülatif matrahı 238.000 TL ise gelir vergisi 16.053,33 TL, damga vergisi 609,22 TL
- Net ihbar tazminatı: 63.604,11 TL
İhbar Tazminatı Kimlere Ödenmez?
İşveren işçiyi haklı bir nedenle derhal feshederse ihbar tazminatı ödenmez. İşçi kendi isteğiyle ayrılıyorsa da ihbar tazminatı alamaz; aksine ihbar süresine uymadan işi bırakırsa işverene ihbar tazminatı ödemesi gerekebilir. İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen sona erdirebilir; bu durumda ayrıca ihbar tazminatı istenemez.
Belirli süreli iş sözleşmelerinde süre bittiğinde sözleşme kendiliğinden sona erdiği için ihbar tazminatı doğmaz. Süre dolmadan haksız feshedilen belirli süreli sözleşmede ise bakiye süre ücreti gündeme gelir.
İhbar Tazminatı Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
İhbar tazminatı net maaştan hesaplanabilir mi?
Hayır, ihbar tazminatı brüt ücret üzerinden hesaplanır. Yalnızca net maaşınızı biliyorsanız önce netten brüte maaş hesaplama aracıyla brüt ücretinizi bulup bu araca girebilirsiniz.
İhbar süresi kullandırılırsa tazminat ödenir mi?
İşveren ihbar süresini çalışma süresi olarak kullandırdıysa ayrıca ihbar tazminatı ödenmez. Bu sürede işçiye günde en az iki saat iş arama izni verilmesi gerekir; verilmezse bu saatlerin ücreti ödenir.
İhbar tazminatında zamanaşımı ne kadardır?
Beş yıldır ve sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren işler. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Kaynaklar